Meisje bij de Subway, terminale mentale kanker

 De Subway is een Amerikaanse broodjeszaak met ruim 26.000 vestigingen over the world. Als zin hebt in iets Amerikaans, dan ga je hier naar binnen. Het voelt hier meer naar Amerika dan de Mac of zelfs de Kentucky Fried Chicken. Goedkoop uitziende meubilair en overal kreten in het Engels, refill frisdranken en grote foto’s van Europese ingrediënten die ze helemaal niet gebruiken. Je bestelt een broodje en geeft je wensen te kennen: ze maken het voor je neus klaar. Een ding is echter niet Amerikaans: het personeel. Zo onbehouden (import-) Hollands als het maar kunt krijgen.

Van de vele vestigingen waar ik mijn buikje heb gevuld met hun broodjes, waar ik mij niet schuldig bij ging voelen, ga ik er bij één altijd met tegenzin heen. De locatie is zeer centraal gelegen en derhalve ook erg druk, er staat een hele grote beker met “hoogste omzet in 2006″ en er loopt echt tien man personeel. Meeste werken parttime bij de Subwat naast hun studie nagelstylist(e) of zo, maar er is altijd één meisje die er altijd staat. Ik schat dat ze een jaar of 19 is, ze heeft een enigszins Oosters uiterlijk en lange begeerlijke zwarte haren met kleine krulletjes, lange benen… Zou ze zich aan het heroriënteren voor haar studiecarrière? Een verborgen fetisj voor verse broodjes? Is ze verliefd op een van de medewerkers daar en is die baan slechts een smoes om in diens aanwezigheid te toeven? Ik vond haar er uitzien als een Elif (Turks voor lang en slank meisje, en het klinkt lief).

Niets van dat al. Als ik een broodje bij haar bestel verstaat ze het niet, en kijkt ze me aan alsof ik zeg dat ik haar de rozijntjes uit de aars wil likken. Ik ben de beroerdste niet, en herhaal de bestelling (dat was écht gewoon een broodje). Zo blijkens is het moeilijk om een broodje te maken, ik moet haar telkens corrigeren voor het gierige gedrag omtrent het beleg. “Mag-ie nog 10 seconden langer in de oven? Zonder olijven en ui, hè zei ik.” Zomaar dingen die ik tegen haar zei. En dan is het broodje soms nog niet te vreten. Koelkast van de groenten te koud afgesteld, die vieze vette Amerikaanse kaas te weinig gesmolten, broodje te droog. Mijn wensen luisteren nauw.

Zoals een correcte Hollander dat beaamt, is zeiken eigenlijk een eerste levensbehoefte. Ons wordt vanaf de geboorte al ingeprent dat we een vrijgevochten natie zijn met mensen  die geen blad voor de mond nemen, maar we staan er maar weinig bij stil hoe een ander dit kan interpreteren. Vooral met de globalisering die nu plaatsvindt en het integratieprobleem van allochtonen kan wellicht zijn oorsprong vinden in de nukkige chauvinistische gedrag dat de Nederlandse mentaliteit heet.

Dat meisje waar ik net negatief over betoogde is in mijn ogen ook een zwart schaap van die hele onkundige circus achter de counter. Anekdote: de arme zwartharige deerne zat een keer te genieten van een welverdiend en zelfgemaakt broodje (was vast lekkerder dat die ene die ze voor mij had bereid) en bij het binnentreden van een klant werd er over haar in niet gering volume gepraat. “Wáár is Elif?!?! Wat denkt ze wel niet?!!!”, aldus een muts die stond te socializen in de personeelsruimte. Verschrokken stond Elif op en met neergeslagen hoofd vroeg ze in gebrekkig Nederlands wat de klant wenste te eten.

Dit voorval veranderde mijn mening over het fluffige meisjeskind. Het is ook een wezen met emoties, pijn en vreugde, gedachten en moedergevoelens. Iedereen denkt het grootste gedeelte van de dag aan zichzelf, neem maar als voorbeeld dat je met je dienblad karnemelk op de grond valt in een kantine, je schaamt je de hele dag nog dood terwijl het niemand kan schelen. Men vindt zichzelf er toe doen tussen die 6,3 miljard zielen op deze wereld. Nee. Ik bezig niet langer die mentaliteit die grofheid heet. Bij mij is de terminale mentale kanker waar velen aan lijden met een lekker scherp mes weggesneden. Doe mij maar een broodje liefde in plaats van een broodje haat.